Trước hết cần nắm một khái niệm cơ bản: tổng vị thế long và short trên các sàn luôn tương đương về giá trị danh nghĩa—theo tỷ lệ 1:1. Ví dụ, nếu A mở long 10 BTC, người khác (hoặc vài trader) phải mở short tổng 10 BTC cùng mức giá. Thị trường phái sinh bắt buộc có đối tác, nếu không sẽ không thể giao dịch.
Tỷ lệ long/short hợp đồng crypto chủ yếu chia thành các loại sau:
1. Tỷ lệ long/short mua/bán chủ động, Tỷ lệ mua chủ động so với bán chủ động trong một khoảng thời gian. Phản ánh tâm lý ngắn hạn, chủ yếu dùng cho giao dịch ngắn hạn. Mua chủ động là khối lượng taker mua (dòng tiền vào); bán chủ động là khối lượng taker bán (dòng tiền ra). Giải thích: Mua chủ động lớn cho thấy tâm lý tăng giá; bán chủ động lớn cho thấy tâm lý giảm giá và nhiều người short chủ động.
2. Tỷ lệ long/short theo số tài khoản sàn, Còn gọi là tỷ lệ long/short theo "số người": tỷ trọng tài khoản net long và net short. Mỗi tài khoản tính một lần.
Giải thích: Giúp phân biệt xu hướng retail và cá voi. Tổng giá trị long và short luôn bằng nhau. Nếu số tài khoản khác nhau, bên nhiều tài khoản thường có quy mô vị thế trung bình nhỏ hơn (thường là retail); bên kia ít tài khoản nhưng quy mô lớn hơn (cá voi/tổ chức). Khi tỷ lệ số tài khoản quá cao, retail có thể nghiêng long trong khi tổ chức nghiêng short. Nếu tỷ lệ là 1.5, KHÔNG có nghĩa vốn long nhiều hơn short—giá trị danh nghĩa luôn cân bằng. Nghĩa là số tài khoản long gấp 1.5 lần short trong khi tổng vị thế bằng nhau; long đông người, size trung bình nhỏ (có thể nhiều retail), short ít người, size lớn hơn (có thể nhiều cá voi).
3. Tỷ lệ long/short số tài khoản cá voi, Tỷ trọng tài khoản net long/short trong nhóm trader lớn (top 20% số dư ký quỹ). Mỗi tài khoản tính một lần.
Giải thích: Trader lớn thường có kỹ năng và nhạy xu hướng hơn retail, nên vị thế của họ có thể quan trọng. Lưu ý: Một số cá voi dùng futures để hedge spot; cần tự đánh giá thêm.
4. Tỷ lệ long/short khối lượng vị thế cá voi, Tỷ trọng tổng open interest long/short do trader lớn nắm giữ (top 20% số dư ký quỹ).
Giải thích: Giúp retail theo dõi thay đổi vị thế của top holder và thời điểm mở/đóng lệnh.
Tỷ lệ long/short hợp đồng là chỉ báo tâm lý gắn với hành vi trader. Tỷ lệ cao cho thấy tâm lý tăng; tỷ lệ thấp cho thấy tâm lý giảm. Phái sinh thường là thị trường "cá lớn nuốt cá bé"—retail có thể bị squeeze khi tỷ lệ số tài khoản cực đoan (quá nhiều long, có thể đảo chiều giảm). Nhiều người xem tỷ lệ số tài khoản BTC để suy đoán quan điểm của cá voi. Chỉ thiểu số kiếm lời lâu dài—nhớ Buffett: sợ hãi khi người khác tham lam, tham lam khi người khác sợ hãi.