NASA đã giao một nhiệm vụ quỹ đạo sao Hỏa cho công ty hàng không thương mại Relativity Space. Công ty này năm ngoái đã được cựu Chủ tịch điều hành Google Eric Schmidt mua lại quyền kiểm soát. Nếu dự án tiến triển đúng kế hoạch, Relativity có thể hoàn thành nhiệm vụ sao Hỏa đầu tiên của khu vực tư nhân trước SpaceX.
Nhiệm vụ dự kiến phóng vào năm 2028
Nhiệm vụ có tên mã Aeolus. NASA cho biết Relativity sẽ chịu trách nhiệm xây dựng tàu vũ trụ mang theo các thiết bị khoa học và đưa nó vào không gian để bay đến sao Hỏa. NASA chịu trách nhiệm về tải trọng khoa học, công ty thương mại cung cấp nền tảng bay và khả năng phóng.
Aeolus sẽ mang theo 4 thiết bị để quan sát liên tục điều kiện khí quyển từ quỹ đạo sao Hỏa. NASA dự kiến nhiệm vụ này sẽ lần đầu tiên cung cấp dữ liệu hình ảnh toàn cầu hàng ngày về bụi sao Hỏa, trường gió và nhiệt độ. Những dữ liệu này sẽ hỗ trợ các nhiệm vụ hạ cánh trong tương lai và chuẩn bị điều kiện cho các chuyến bay có người tiếp theo.
Mô hình hợp đồng tiếp tục con đường hợp tác thương mại
Báo cáo cho biết cấu trúc hợp đồng này tương tự như hợp tác vận chuyển hàng hóa lên Trạm Vũ trụ Quốc tế giữa NASA và SpaceX, cũng như hợp tác với Firefly Aerospace về tàu đổ bộ mặt trăng. NASA đề ra mục tiêu khoa học, doanh nghiệp đảm nhận một phần phát triển và thực hiện, từ đó giảm chi phí và rủi ro mà chính phủ phải gánh chịu một mình.
Tuy nhiên, mô hình này không phải không có sự không chắc chắn. Relativity hiện vẫn thiếu hồ sơ bay trưởng thành, khả năng phóng đúng hạn của nhiệm vụ vẫn cần được kiểm chứng. NASA cũng không tiết lộ giá trị hợp đồng lần này, phía Relativity chưa phản hồi các câu hỏi liên quan.
Relativity vẫn đang xác minh năng lực vận tải
Relativity Space thành lập năm 2015 bởi hai kỹ sư từng làm việc tại SpaceX và Blue Origin, chuyên về sản xuất tên lửa bằng công nghệ in 3D. Tên lửa đầu tiên của công ty là Terran-1 đã bay thử lần đầu vào tháng 3 năm 2023 nhưng thất bại trong chuyến bay. Sau đó công ty chuyển hướng sang tên lửa lớn hơn Terran R.
Trong quá trình phát triển Terran R, Relativity từng gặp áp lực tài chính. Năm 2025, Schmidt đã mua phần lớn cổ phần công ty và đảm nhận vị trí CEO. Giới ngoài cho rằng ông muốn tận dụng Relativity để thúc đẩy các dự án không gian dài hạn hơn, bao gồm trung tâm dữ liệu quỹ đạo và phóng kính viễn vọng không gian.
Đối với Schmidt, hợp đồng NASA này không chỉ là một đơn hàng mà còn có thể là cơ hội quan trọng để xác thực triển vọng thương mại của Terran R. Nếu Aeolus được phóng lên không gian và đến sao Hỏa theo kế hoạch vào năm 2028, Relativity sẽ có cơ hội vượt trước SpaceX, công ty lâu nay nhấn mạnh "tầm nhìn sao Hỏa" trong các nhiệm vụ của mình.
